Crash
Biografia

Crash – pol­ski jazz-roc­ko­wy zespół muzycz­ny zało­żo­ny w 1976 roku we Wro­cła­wiu przez Zbi­gnie­wa Czwoj­dę.

Historia

Pierw­szy skład zespo­łu two­rzy­li:

Muzy­cy ci współ­pra­co­wa­li dotych­czas z taki­mi gru­pa­mi, jak: Spi­sek Sze­ściu, Inte­gra­cja, Jum­bo Jazz Band czy Big Band “Wro­cław”.

W paź­dzier­ni­ku tegoż roku gru­pa Crash zade­biu­to­wa­ła uda­nym wystę­pem na Mię­dzy­na­ro­do­wym Festi­wa­lu Muzy­ki Jaz­zo­wej Jazz Jam­bo­ree w War­sza­wie. Od tej pory zespół wie­lo­krot­nie wystę­po­wał na festi­wa­lach jaz­zo­wych w Pol­sce (Kalisz, Kra­ków, Lublin, War­sza­wa, Wro­cław), a tak­że za gra­ni­cą (San Seba­sti­án w Hisz­pa­nii, Dania, RFN, Szwe­cja).

W San Seba­sti­án zdo­był I nagro­dę na II Mię­dzy­na­ro­do­wym Festi­wa­lu Jaz­zo­wym (w kate­go­rii zespo­łów jaz­zu nowo­cze­sne­go), co stwo­rzy­ło moż­li­wość póź­niej­szych wyjaz­dów for­ma­cji do Hisz­pa­nii, a tak­że wspól­ne wystę­py, m.in. z Son­ny Rol­lin­sem. Gru­pa Crash uzna­na zosta­ła przez redak­to­ra naczel­ne­go bry­tyj­skie­go pisma Melo­dy Maker za naj­lep­szą gru­pę jazz-roc­ko­wą w Euro­pie.

W 1977 roku miej­sce Bie­law­skie­go zajął Zbi­gniew Lewan­dow­ski, nato­miast wio­sną 1978 roku współ­pra­cę z gru­pą roz­po­czę­ła woka­list­ka Gra­ży­na Łoba­szew­ska (ex-Ergo Band). W latach 1977–1978 i w 1981 zespół wystą­pił w kon­cer­tach głów­nych na Jazz Jam­bo­ree z Orkie­strą Sym­fo­nicz­ną Fil­har­mo­nii Bał­tyc­kiej pod dyrek­cją Tade­usza Cha­ła­ja. W 1979 roku odszedł jego zało­ży­ciel – Z. Czwoj­da (wyje­chał do Sta­nów Zjed­no­czo­nych).

W tym samym roku Crash wziął udział w noc­nym kon­cer­cie Jazz by night, któ­ry odbył się 13 lip­ca 1979 roku, w ramach legen­dar­ne­go I Muzycz­ne­go Cam­pin­gu w Luba­niu, a tak­że w dru­giej edy­cji impre­zy, w kon­cer­cie zaty­tu­ło­wa­nym JAZZ II, któ­ry odbył się 6 lip­ca 1980 roku.

Zespół wystą­pił obok takich wyko­naw­ców jak, m.in.: Kwar­tet Jana “Pta­szy­na” Wró­blew­skie­go, Kry­sty­na Proń­ko, The Quar­tet (w skła­dzie: Sła­wo­mir Kul­po­wicz, Tomasz Szu­kal­ski, Paweł Jarzęb­ski, Janusz Ste­fań­ski), Labo­ra­to­rium, czy Bre­akwa­ter.

W póź­niej­szym okre­sie Z. Lewan­dow­ski został zastą­pio­ny przez Woj­cie­cha Moraw­skie­go, któ­re­go z kolei zastą­pił Marek Surzyn, a następ­nie Ire­ne­usz Nowac­ki. Okre­so­wo z zespo­łem współ­pra­co­wa­li tak­że per­ku­si­ści: Ryszard Kupi­du­ra (ex-Maanam) i José Tor­res. W 1984 roku gru­pa Crash prze­sta­ła ist­nieć.