Urszula Dudziak
Muzyk

Urszu­la Bogu­mi­ła Dudziak (ur. 22 paź­dzier­ni­ka 1943 w Stra­con­ce) – pol­ska woka­list­ka i kom­po­zy­tor­ka jaz­zo­wa.

Kariera artystyczna

W dzie­ciń­stwie uczy­ła się gry na for­te­pia­nie. Jaz­zem zain­te­re­so­wa­ła się jesz­cze pod­czas nauki w szko­le śred­niej, do cze­go przy­czy­ni­ło się słu­cha­nie Elli Fit­zge­rald.

Dora­sta­ła w Zie­lo­nej Górze, gdzie współ­pra­co­wa­ła z kil­ko­ma ama­tor­ski­mi zespo­ła­mi jaz­zo­wy­mi, śpie­wa­jąc w nich stan­dar­dy jaz­zo­we. Pro­fe­sjo­nal­ny debiut zali­czy­ła w 1958, gdy zosta­ła solist­ką zespo­łu Krzysz­to­fa Kome­dy. Potem współ­pra­co­wa­ła też z orkie­strą Edwar­da Czer­ne­go, a od 1964 do koń­ca lat 80. – z Micha­łem Urba­nia­kiem. Począt­ko­wo zaj­mo­wa­ła się tra­dy­cyj­ną muzy­ką jaz­zo­wą, wystę­po­wa­ła m.in. na Mię­dzy­na­ro­do­wym Festi­wa­lu Muzy­ki Jaz­zo­wej Jazz Jam­bo­ree (w latach 1969–1972). Następ­nie, w 1971 zafa­scy­no­wa­ła ją muzy­ka wyko­rzy­stu­ją­ca prze­twor­ni­ki gło­su. Sama uży­ła po raz pierw­szy takie­go urzą­dze­nia przy nagra­niu pły­ty dłu­go­gra­ją­cej pt. New­born Light z 1972, zre­ali­zo­wa­nej w duecie z Ada­mem Mako­wi­czem. Album otrzy­mał w pre­sti­żo­wym ame­ry­kań­skim maga­zy­nie “Down Beat” mak­sy­mal­ną oce­nę pię­ciu gwiaz­dek.

W 1973 wyje­cha­ła do Nowe­go Jor­ku, potem wystę­po­wa­ła z Micha­łem Urba­nia­kiem oraz solo (jako One Woman Show z uży­ciem apa­ra­tu­ry elek­tro­nicz­nej) nie­mal w całych Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Kana­dzie, m.in. pod­czas New­port Jazz Festi­val i w Car­ne­gie Hall. “Los Ange­les Times” mia­no­wał ją Śpie­wacz­ką Roku w 1979. Nagra­ła oko­ło 50 płyt, dzie­li­ła estra­dę z arty­sta­mi, taki­mi jak: Bob­by McFer­rin, Her­bie Han­cock, Diz­zy Gil­le­spie, Clark Ter­ry, Ron Car­ter, Wyn­ton i Bran­ford Mar­sa­lis, Gil Evans, Sting, Lio­nel Hamp­ton. W 1981 zwią­za­ła się z gru­pą Vocal Sum­mit. Rów­nież w latach 80. współ­pra­co­wa­ła z G. Evan­sem oraz A. Shep­pem. Uczest­ni­czy­ła w wie­lu impre­zach muzycz­nych, w tym w pre­sti­żo­wych festi­wa­lach jaz­zo­wych, na wszyst­kich kon­ty­nen­tach. W reper­tu­arze ma m.in. auto­bio­gra­ficz­ny pro­gram muzycz­ny Futu­re Talk (przy­go­to­wa­ny wraz z Jerzym Kosiń­skim), a tak­że spek­takl The Natu­re Is Leaving Us, któ­re­go jest kom­po­zy­tor­ką.

Do Pol­ski przy­je­cha­ła po wie­lo­let­nim poby­cie za gra­ni­cą w 1985. Wystą­pi­ła wte­dy w duecie z Bob­bym McFer­ri­nem na MFMJ Jazz Jam­bo­ree w War­sza­wie. Od tej pory poja­wia się w Pol­sce czę­sto. Dużo kon­cer­tu­je, wystę­pu­je na festi­wa­lach jaz­zo­wych, przyj­mu­je zapro­sze­nia do pro­gra­mów tele­wi­zyj­nych. Współ­pra­cu­je też z Gra­ży­ną Augu­ścik, z któ­rą kon­cer­tu­je w Pol­sce i w Sta­nach Zjed­no­czo­nychhttp://mkidn.gov.pl/pages/strona-glowna/ministerstwo/odznaczenia/medal-zasluzony-kulturze—gloria-artis.php [dostęp 2018–12-27[.

W 2011 uka­za­ła się auto­bio­gra­fia Urszu­li Dudziak pt. Wyśpie­wam wam wszyst­ko ().

17 sierp­nia 2013 wystą­pi­ła z zespo­łem na kon­cer­cie McFer­rin+ w ramach pro­jek­tu Soli­da­ri­ty of Arts. Wystą­pi­ła w duecie z gospo­da­rzem, Bob­by McFer­ri­nem. Tego dnia nastą­pi­ło odsło­nię­cie odci­sku jej dło­ni w Alei Gwiazd w Gdań­sku. Uczest­ni­czy­ła rów­nież w poprzed­niej edy­cji festi­wa­lu – Stań­ko+, śpie­wa­jąc utwór Krzysz­to­fa Kome­dy Koły­san­ka Rose­ma­ry.

W 2019 zosta­ła jed­ną z tre­ne­rek w pierw­szej pol­skiej edy­cji pro­gra­mu TVP2 The Voice Senior, a w 2020 tre­ner­ką w jede­na­stej odsło­nie talent show The Voice of Poland.

Życie osobiste

Uro­dzi­ła się w Stra­con­ce (obec­nie dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej). Mając 4 lata, prze­nio­sła się z rodzi­ca­mi do Gubi­na. Następ­nie miesz­ka­ła w Nowej Soli i w Zie­lo­nej Górze. Jej brat Leszek był per­ku­si­stą jaz­zo­wym, zna­nym ze współ­pra­cy z pia­ni­stą Krzysz­to­fem Kome­dą.

Była żoną Micha­ła Urba­nia­ka, z któ­rym ma dwie cór­ki: Kata­rzy­nę i Mikę. Po roz­wo­dzie przez czte­ry lata była zwią­za­na z Jerzym Kosiń­skim. W 1993 wyszła za kapi­ta­na żeglu­gi Ben­gh­ta Dahl­lo­fa. Ma domy na Man­hat­ta­nie, w Szwe­cji i War­sza­wie.

Światowy sukces utworu “Papaya”

Jej pio­sen­ka “Papaya” z 1976 sta­ła się w 2007 hitem na Fili­pi­nach, w Azji i Ame­ry­ce Połu­dnio­wej, gdzie doda­no do niej cha­rak­te­ry­stycz­ny taniec “papaya dan­ce”. Utwór na nowo odkrył pre­zen­ter radio­wy z Fili­pin. W 2008 o suk­ce­sie “Papai” i tań­ca papaya infor­mo­wa­ła ame­ry­kań­ska sta­cja tele­wi­zyj­na ABC w pro­gra­mie Good Mor­ning Ame­ri­ca. Papayę tań­czy m.in. armia fili­piń­ska pod­czas prze­rwy w musz­trze.

Odznaczenia i nagrody